ارائه مدل ادراک مدیران مدارس از چالش‌های اخلاق حرفه‌ای درجامعه مدرن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

2 دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

3 استاد، گروه علوم تربیتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل ادراک مدیران مدارس از چالش‌های اخلاق حرفه‌ای در جامعه مدرن انجام شد.
روش: این مطالعه ازنظرهدف کاربردی و ازنظر شیوه اجرا آمیخته بود. جامعه پژوهش دربخش کیفی خبرگان آموزش‌وپرورش شهرگرگان باسابقه مدیریت و سیاست‌گذاری بودند که طبق اصل اشباع نظری 20 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و در بخش کمی مدیران و معاونان مدارس متوسطه دوره اول و دوم شهر گرگان درسال تحصیلی 98-1397 به تعداد 256 نفر بودندکه طبق فرمول کوکران تعداد 153 نفر آنها با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه نیمه ‌ساختاریافته و پرسشنامه محقق‌ساخته ادراک مدیران و چالش‌های اخلاق حرفه‌ای استفاده شدکه روایی پرسشنامه ادراک مدیران با روش میانگین واریانس استخراج‌شده 61/0 و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ و مرکب به‌ترتیب 94/0 و 87/0 و روایی پرسشنامه چالش‌های اخلاق حرفه‌ای با روش تحلیل عاملی اکتشافی و میانگین واریانس استخراج‌ شده تایید و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ و مرکب برای کل و همه عوامل آن به‌ترتیب بالاتر از 60/0 و 70/0 بدست آمد.داده‌ها با روش‌های کدگذاری باز،محوری وانتخابی و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-22 و LISREL-8.8 تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌های بخش کیفی نشان داد که چالش‌های اخلاق حرفه‌ای دارای 164مفهوم اولیه، 38کد باز، 19کد محوری و 9 کد انتخابی بود که کدهای انتخابی و محوری شامل قانون‌مداری (شامل دو کد قانون‌پذیری وآگاهی قانونی)، اخلاق‌مداری (شامل دو کد عدالت‌محوری و نگاه معنوی)، دانش‌مداری (شامل سه کد به روز بودن، مطالعات تطبیقی و نشر دانش)، منش رهبرانه (شامل دو کد نگاه پدرانه و منبع انگیزشی)، مسئولیت‌پذیری متعهدانه (شامل دو کد تعهد کاری و کارآیی)، رقابت‌پذیری (شامل دو کد قانون رقابت و مزیت رقابتی)، توسعه‌محوری (شامل دو کد قوانین کارآمد وزیرساخت اجتماعی- فرهنگی)،اقتدارگرایی سازنده (شامل دو کد قاطعیت اجرایی وتعامل سازنده) و آینده‌نگری (شامل دو کد برنامه محوری و نیازسنجی) بودند. یافته‌های بخش کمی نشان دادادراک مدیران بر چالش‌های اخلاق حرفه‌ای و چالش‌های اخلاق حرفه‌ای بر هر نه عامل اثر مستقیم و معنادار داشت (05/0>P).
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، برنامه‌ریزان و مسئولان برای مقابله با چالش‌های اخلاق حرفه‌ای می‌توانندزمینه راجهت بهبودقانون‌مداری،اخلاق‌مداری،دانش‌مداری، منش رهبرانه،مسئولیت‌پذیری متعهدانه، رقابت‌پذیری،توسعه‌محوری،اقتدارگرایی سازنده وآینده‌نگری فراهم نمایند.

کلیدواژه‌ها


پورصادق، ناصر؛ بهاورنیا، وحیده و ذوالفقاری زعفرانی، رشید. (1398). مدل توسعه اخلاق حرفه‌ای از طریق شناسایی عوامل مؤثر بر آن. مجله مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت، 10(40): 64-37.
حیدری، عباس و مشکین یزد، علی. (1397). چالش‌های اخلاقی در پرستاری. مجله بالینی پرستاری و مامایی، ۷(۱): 95-84.
شفیع‌پور، سیده فاطمه؛ زارع زیدی، علیرضا و متانی، مهرداد. (1396). نقش اخلاق حرفه‌ای مدیران در موفقیت سازمان‌ها. نشریه مطالعات کاربردی در علوم مدیریت و توسعه، 2(5): 48-38.
قادری، مصطفی و قربانی، سهیلا. (1399). شناسایی مولفه‌های اخلاق حرفه‌ای معلمان ابتدایی از دیدگاه معلمان نمونه استان قزوین. تهران: پنجمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی و مطالعات اجتماعی ایران.
کیخا، احمد و ایمانی‌پور، معصومه. (1399). فراترکیب مولفه‌های اخلاق حرفه‌ای در آموزش عالی. مجله مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی یزد، 15(1): 70-53.
موسوی، فرانک؛ وشنی، امیر و سعیدی‌پور، زینب. (1395). بررسی میزان رعایت استانداردهای اخلاق حرفه‌ای مدیران مدارس مقطع متوسطه دوم شهر سنقر. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 10(2): 122-97.
میرطاهری، لیلا؛ جمالی، اختر و آراسته، حمیدرضا. (1394). بررسی حیطه‌ها و مولفه‌های اصلی توسعه و بالندگی اخلاق حرفه‌ای اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مقایسه آن با وضع مطلوب. فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی، 2(4): 126-101.
Al-Hothali HM. (2018). Ethics of the teaching profession among secondary school teachers from school leaders’ perspective in Riyadh. International Education Studies, 11(9): 47-63.
Crigger N, Godfrey N. (2014). From the inside out: A new approach to teaching professional identity formation and professional ethics. Journal of Professional Nursing, 30(5): 376-382.
Gillam L, Delany C, Guillemin M, Warmington S. (2014). The role of emotions in health professional ethics teaching. Journal of Medical Ethics, 40(5): 331-335.
Linder SH. (2018). Resolving disputes among inter-professional codes of ethics. Ethics, Medicine and Public Health, 4: 27-33.
Loach BL. (2019). A time to speak and a time to keep silent: Professional ethics, conscience, and the medical interpreter. Ethics, Medicine and Public Health, 11: 52-59.
Rodriguez JV, Juricic Z. (2018). Perceptions and attitudes of community pharmacists toward professional ethics and ethical dilemmas in the workplace. Research in Social and Administrative Pharmacy, 14(5): 441-450.
Shapira-Lishchinsky O. (2020). A multinational study of teachers’ codes of ethics: Attitudes of educational leaders. NASSP Bulletin, 104(1): 5-19.
Solomon RC. (2020). The nexus of medical professional ethics and business ethics. The American Journal of Bioethics, 20(8): 117-118.
Thomas S. (2018). Management accountants’ professionalism and ethics. Research on Professional Responsibility and Ethics in Accounting, 21: 169-192.
Wilson R. (2021). Ethical issues in teledentistry: Following the American dental association principles of ethics and code of professional conduct. The Journal of the American Dental Association, 152(2): 176-177.