واکاوی اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر زورگویی و تکانشگری دانش‌آموزان

نویسندگان

1 آموزگار و دانشجوی کارشناسی ارشد گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت

2 دکتری تخصصی مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت.

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، تعیین تأثیر اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر زورگویی و تکانشگری دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهرستان شیراز بود.
روش: در پژوهش حاضر، از روش آزمایشی با طرح نیمه­آزمایشی پیش­آزمون-پس­آزمون و گروه گواه استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان پسر در حال تحصیل در هنرستان­های ناحیه دو شهر شیراز در سال تحصیلی 98-1397 بودند که 30 نفر از آن­ها با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. ابتدا اعضای هر دو گروه با به‌کارگیری مقیاس تکانشگری (باس و پری، 1992) و مقیاس زورگویی (اولوئوس، 1996) مورد آزمون قرار گرفتند (پیش­آزمون). سپس، گروه آزمایشی به مدت 8 جلسه تحت آموزش مهارت‌های اجتماعی قرار گرفتند درحالی‌که گروه گواه آموزشی دریافت نکرند. پس از اتمام جلسات گروهی، از هر دو گروه پس‌آزمون گرفته شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کواریانس با استفاده از نرم افزار spss21 استفاده شد.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که پس از انجام مداخله، متغیر تکانشگری کلی و مؤلفه‌های آن (تکانشگری بدنی، تکانشگری کلامی، خشم و خصومت) و همچنین زورگویی و مؤلفه‌های آن (به‌خصوص شیوع زورگویی) در آزمودنی‌های گروه آزمایشی به نسبت گروه گواه کاهش معناداری داشت (01/0>P < /span>).
نتیجه‌گیری: آموزش مهارت‌های اجتماعی بر کاهش تکانشگری و زورگویی نوجوانان مؤثر و منجر به مدیریت هیجاناتی مانند خشم و پرخاشگری و... می‌شود.

 

کلیدواژه‌ها


Azarbaijani, M., Salarifar, M., Abbasi, A., Kavyani, M., et all. (2011). Social Psychology Considerin Islamic Resources. Qom: Research Institute of Hawzah and University [In Persian]. Baş, A. U., Kabasakal, Z. T. (2010). Teachers views and Knowledge about reactive and proactive aggression: Finding from a Survey in Turkey. Procedia: Social and Behavioral Sciences, 2(2): 1654-1659. Boss, A. H., Perry, M. (1992). The Aggression questionnaire. Journal of Personality and Social Psychology, 63: 452-459. Disqiuseppe, R.C. (2003) Aggression in Adolescents. Journal of Clinical Psychology, 10: 254-260. Dukes, R. L., Stein, J. A., & Zane, J. I. (2009). Effect of relational bullying on attitudes, behavior and injury among adolescent bullies, victims and bully-victims. The Social Science Journal, 46(4): 671-688. Ferris, D. L., Ming, Y., Lim, V. G., Yuanyi, C., et all. (2016). An approach-avoidance framework of workplace aggression. Academy of Management Journal, 59(5): 1777-1800. Greeff, P. (2004). The nature and prevalence of bullying during the intermediate school phase. [Unpublished master’s thesis]. University of the Free State. Hemayattalab, R., Homayounnia, M., Zandi, S. (2016). Effects of SPARK physical education program on behavioral problems of children with ADHD. International Journal of Psychology,10(2): 17-32. Hosein-Khanzadeh, A., Rashidi, N., Yeganeh, T., Zarei-Manesh, Q., et all. (2013). Efficacy of life skills training on anxiety and aggression of students. Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences, 12(7): 545-558 [In Persian]. Miller, J. P., Bowen, B. E. (1993). Competency, Coping, and Contributory Life Skills Development of Early Adolescents. Journal of Agricultural Education, 31(1): 68-76. Naseri, A., Babakhani, N. (2014). The effect of life skills training on physical and verbal aggression of male delinquent adolescents marginalized in Karaj. Procedia: Social and Behavioral Sciences, 116(21): 4875-4879. Olweus, D. (1996). The revised Olweus Bully/Victim Questionnaire for Students. Bergen, Norway: University of Bergen. Parkhill, M. R., Pickett, S. M. (2016). Difficulties in Emotion Regulation as a Mediator of the Relationship between Child Sexual Abuse Victimization and Sexual Aggression Perpetration in Male College Students. Journal of Child Sexual Abuse, 25(6): 674-685. Swearer, S. M., Espelage, D. L., Napolitano, S. A. (2009). Bulling prevention and intervention realistic strategies for schools. New York: Guilford Press. Turner, N. E., Macdonald, J., Somerset, M. (2008). Life skills, mathematical reasoning and critical thinking: A curriculum for the prevention of problem gambling. Journal of Gambling Studies,24(3): 367-80. Urbanski, J. (2007). The relationship between school connectedness and bullying victimization in secondary students. (Unpublished Ph.D. dissertation), University of South Florida. Yurtal, F. Artut, K. (2010). An investigation of school violence through Turkish children. Interpersonal Violence, 25(1): 50-62.