دموکراتیزه‌شدن روابط علم و جامعه: از باسوادی علمی تا تولید مشترک دانش

چکیده

    دموکراتیزه‌شدن روابط علم و جامعه: از باسوادی علمی تا تولید مشترک دانش     محمدامین قانعی‌ راد [1]   ابوالفضل مرشدی [2]     چکیده   این مقاله به بررسی وضعیت ایران و دیگر کشورهای جهان و تحلیل دیدگاه‌ها و تجربیات دانشمندان دورۀ مدرن در زمینۀ ارتباط علم و جامعه می‌پردازد. دانشمندان همواره خواهان ارتباط با جامعه و گروه‌های مردم بوده‌اند که بیشتر جریانی یک‌سویه و مبتنی بر منطق تک ­ گویی از دانشمندان به سوی عامۀ نادان و غافل بوده است؛ اما در دهه­های اخیر ارتباط علم و جامعه دگرگونی یافته و رفته رفته به فرایندی گفت‌وگویی و مشارکت باز مبدل شده است. مقالۀ حاضر در پی پاسخ‌گویی به این سؤالات است:   - صورت‌های ارتباط علم و جامعه در دهه‌های اخیر چگونه بوده‌اند؟   - این صورتبندی­ها چه ارتباطی با دگرگونی صورت جامعه داشته‌اند؟   - بین صورت‌های دموکراسی معاصر و صورت‌های ارتباط علم و جامعه چه توازنی وجود دارد؟   - وضعیت ارتباط علم و جامعه را در ایران چگونه می‌توان در سمت و سوی رابطۀ دموکراتیک ‌تر سامان داد؟   مقاله پیوند بین سه مقولۀ علم، جامعه و دموکراسی را بررسی می­کند تا پیوند صورت­بندی­های مفهومی مزبور با تحولات اجتماعی و دگرگونی در صورت­های دموکراسی معاصر را روشن کند. یافته­های این مطالعه نشان می­دهد که ظهور تحولات فرهنگی و تکنولوژیک و شکل­گیری مدرنیتۀ اخیر یا جامعۀ پسامدرن در دموکراتیزه کردن دانش و جامعه مؤثر بوده است. بخش نهایی مقاله با نگاهی به وضعیت ایران مجموعه­ای از پیشنهادها را برای گسترش فرایندهای دموکراتیک در رابطۀ علم و جامعۀ ایران طرح می­کند.         [1] . دانشیار جامعه­شناسی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور ghaneirad@yahoo.com   [2] . دانشجوی دکترای جامعه­شناسی، دانشگاه تهران

کلیدواژه‌ها


دوره 2، شماره 2
بهار و تابستان 1391
صفحه 10-15
  • تاریخ دریافت: 20 مرداد 1399
  • تاریخ بازنگری: 25 مهر 1400
  • تاریخ پذیرش: 20 مرداد 1399