شناسایی و واکاوی موانع موثر بر نشاط سازمانی در سازمان های دولتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران.

10.22034/ijes.2021.537484.1144

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و واکاوی موانع موثر بر نشاط سازمانی در سازمان‌های دولتی انجام شد.
روش‌شناسی: مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش اسناد نشاط سازمانی و اعضای هیأت علمی و مدیران و معاونان سازمان‌دولتی استان مازندران در سال 1398 بودند. علاوه بر بررسی اسناد نشاط سازمانی، تعداد 11 نفر از خبرگان طبق اصل اشباع نظری با روش نمونه‌گیری هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از روش‌های مرور اسناد و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان استفاده که روایی محتوایی آن توسط دو پژوهشگر دیگر تایید و پایایی آن با روش ضریب کاپای کوهن 83/0 محاسبه شد. در نهایت، داده‌ها با روش تحلیل مضمون در نرم‌افزار MAXQDA12 تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که موانع موثر بر نشاط سازمانی در سازمان‌های دولتی دارای 120 مفهوم، 49 مولفه و 9 مضمون بود. مضمون مدیریتی شامل پنج مولفه سبک رهبری مستبدانه، بی‌اعتمادی در کار، نظارت سخت‌گیرانه، ناکارآمدی مدیران و نگرش منفی مدیران به کارکنان، مضمون فردی شامل شش مولفه منفی‌نگری در کار، خودسانسوری و سکوت سازمانی، درون‌گرایی، نارضایتی شغلی، شکاف بین‌نسلی در سازمان و تبعیض جنسیتی، مضمون سازمانی شامل شش مولفه بی‌عدالتی در سازمان، شرایط سخت محیط کار، ساختار متمرکز سازمانی، بی‌ثباتی شغلی، روابط انسانی کنترل‌شده و استرس شغلی، مضمون اقتصادی شامل هفت مولفه بی‌سامانی در حقوق بر اساس سمت، اهمال‌کاری در بازپس‌دهی پاداش و مزایا، تورم، گرانی و بیکاری چند سال اخیر، شکاف طبقاتی، توزیع نادرست خدمات و امکانات بین کارکنان، پرداخت مالیات‌های نامتناسب با حقوق و درآمد نامتناسب با هزینه‌های زندگی، مضمون سیاسی شامل پنج مولفه محدودیت آزادی سیاسی و فردی در سازمان، بی‌اعتمادی به توانایی دولت در بهبود وضعیت کشور، وجود فساد در سیستم اداری و مالی، بی‌اعتمادی به برنامه‌ریزی در کارهای مدیران و عدم پایبندی مدیران و سرپرستان به قوانین و مقررات، مضمون محیط کالبدی شامل پنج مولفه محیط‌های نامناسب برای استراحت، نبود امکانات و تجهیزات ورزشی، استفاده از رنگ‌های سرد و نامناسب در طراحی ساختمان‌ها، عدم استفاده از نمادها و اصول بومی در معماری ساختمان‌ها و استفاده نامناسب از روشنایی در ساختمان‌ها، مضمون مذهبی- ارزشی شامل شش مولفه اهمال‌کاری در برگزاری جشن‌های ملی و دینی به‌صورت جمعی، سهل‌انگاری در برگزاری اعیاد و آیین‌های مذهبی، سستی در برگزاری فعالیت‌های مذهبی و معنوی، بی‌توجهی به فرهنگ‌های سنتی، بدخلقی با دیگران به‌عنوان یک ارزش و بی‌اعتمادی به قضا و قدر الهی، مضمون تکنولوژیکی شامل چهار مولفه ارتباط کارکنان با تکنولوژی نوین به جای روابط انسانی، کاهش نیاز به منابع انسانی به دلیل کاربرد تکنولوژی، تخصیص زمان زیاد برای استفاده از تکنولوژی و استفاده از تکنولوژی نوین (ربات) به جای انسان و مضمون اجتماعی- فرهنگی شامل پنج مولفه عدم دلبستگی و احساس تعلق به محل زندگی، نداشتن حس هویت و خاطرات خوش از محل زندگی، عضویت در گروه‌ها و تشکل‌های اجتماعی خاص، عدم حس آزادی و امنیت در جامعه و عدم دسترسی به فضاها، خدمات و امکانات در شهرها بود.
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، مدیران و برنامه‌ریزان سازمان‌ها می‌توانند گام موثری در جهت رفع موانع موثر بر نشاط سازمانی بردارند که برای این منظور نیاز است تا شرایط را برای بهبود مضامین و مولفه‌های شناسایی‌شده فراهم سازند.
 

کلیدواژه‌ها


Ahmadi Baladehi SM, Babaei Kachhbi E, Taheri N. (2019). The role of organizational delight in improving the productivity of Golestan province police headquarters’ staff. Journal of Police Knowledge of Golestan, 10(37): 103-126. (In Persian)
Alizade N, Taban M, Golipour Soleimani A. (2017). The investigation role of psychological capital in the development of organizational vitality Basij members (Case study: Culture of Islamic Guidance of Ilam province). Biannually Journal of Psychological Researches in Management, 3(1): 9-37. (In Persian)
Bagheri M, Jajarmizadeh M, Banafi M. (2017). The mediating role of organizational happiness in the relationship between organizational spirituality and organizational commitment (Case study: Shiraz University). Iranian Journal of Culture in The Islamic University, 7(22): 3-18. (In Persian)
Bayraktar HV, Girgin S. (2020). The examination of teachers' levels of organizational happiness. Journal of Educational and Learning, 9(5): 170-183.
Chavoshbashi F, Dehghan Afifi N. (2013). Identifying and assessment the effective factors of organizational vitality of employees in Islamic Azad University of West Tehran Branch. Journal of Sciences Behavioral, 5(16): 43-66. (In Persian)
Darvishi A, Kalateh Seifre M. (2017). The effect of organizational exhilaration on the productivity of employees in sport and youth general office of Mazandaran province. New Trends in Sport Management, 5(16): 9-19. (In Persian)
Dhamija A. (2021). Happiness and positivity at workplace in context of spirituality: A conceptual framework. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 12(5): 786-790.
Fernando M, Almeida S. (2012). The organizational virtuousness of strategic corporate social responsibility: A case study of the Sri Lankan family-owned enterprise MAS Holdings. European Management Journal, 30(6): 564-576.
Hadian M, Rahmanzade A. (2018). Investigating the effective factors on organizational vitality in the work environment of the National Library of Iran. Journal of Human Resource Studies, 8(1): 153-174. (In Persian)
Jovari B, Mohammadi Moghaddam Y, Ghahremani Ghajar S, Hasan Moradi N. (2020). The organizational barriers of vigor-creating in the university; Providing a grounded model (A case study of Alzahra University). Iranian Journal of Management in the Islamic University, 8(18): 329-350. (In Persian)
Kahkhaie M, Nastiezaie N, Marziyeh A. (2018). A comparative study of workplace happiness among faculty members with different employment status. Iranian Journal of Medical Education, 17(57): 531-540. (In Persian)
Masouminezhad F, Farrokhseresht B, Alavi SM, Taghipourian Gilani MJ. (2021). Designing the propulsion model of the happiness of the employees of the organizations with a meta- synthesis technique. Organizational Culture Management, Online Published.
Moradi S, Hezarjaribi J. (2019). The study of effective factors and strategies for improve happiness in Illam. Journal of Applied Sociology, 30(1): 39-72. (In Persian)
Muner JLS, De Juana-Espinosa S, Martinez-Buelvas L, Abarca YV, Firado JO. (2020). Organizational happiness dimensions as a contribution to sustainable development goals: A prospective study in higher education institutions in Chile, Colombia and Spain. Journal of Sustainability, 12(10502): 1-17.
Omar MK, Ramdani NFSM, Mohd IH, Hussein N. (2018). Organizational happiness index (OHI): A study of a public university in Malaysia. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 8(11): 1984-1994.
Ozen F. (2018). The impact of the perception of organizational virtue on the perception of organizational happiness in educational organizations. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 13(4): 124-140.
Sezgin Nartgun S, Dilekci U. (2016). Teacher views on administrators' leadership styles and level of organizational virtuousness. Anthropologist, 24(1): 363-372.
Taherian H, Feiz D, Heydarkhani Z. (2014). Studying the effective managerial and organizational factors on the happiness and joy in the universities and their effects on the knowledge production. Research and Planning in Higher Education, 20(2): 99-116. (In Persian)
Tosten R, Avci YE, Sahin E. (2018). The relations between the organizational happiness and the organizational socialization perceptions of teachers: The sample of physical education and sport. European Journal of Educational Research, 7(1): 151-157.
Vallett CM. (2010). Exploring the relationship between organizational virtuousness and culture in continuing higher education. Journal of Continuing Higher Education, 58(3): 130-142.
Widodo W , Damayanti R. (2020). Vitality of job satisfaction in mediation: the effect of reward and personality on organizational commitment. Management Science Letters, 10(9): 2131-2138.
Williams P, Kern ML, Waters L. (2015). A longitudinal examination of the association between psychological capital, perception of organizational virtues and work happiness in school staff. Psychology of Well-Being, 5(5): 1-18.
Wortler B, Van Yperen NW, Mascareno JM, Barelds DPH. (2020). The link between employees’ sense of vitality and proactivity: Investigating the moderating role of personal fear of invalidity. Frontiers in Psychology, 11(2169): 1-15.
دوره 15، شماره 1
فروردین 1401
صفحه 97-108
  • تاریخ دریافت: 03 شهریور 1400
  • تاریخ بازنگری: 30 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 01 اسفند 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 فروردین 1401