فهم سوگیریهای تصمیم‌گیری مبتنی بر رویکرد علوم شناختی (مورد مطالعه: صنعت مشاوره مدیریت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت منابع انسانی پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه تهران-پردیس فارابی

3 استاد دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه تهران-پردیس فارابی

4 دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه تهران

10.22034/ijes.2021.529218.1047

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، فهم سوگیری‌های تصمیم‌گیری مشاوران سازمانی مبتنی بر رویکرد علوم شناختی بود.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش کیفی بود. جامعه آماری پژوهش، مشاوران سازمانی یک شهرک صنعتی واقع در استان تهران در سال 1399 بودند. حجم نمونه 10 نفر به دلیل اشباع نظری و از طریق نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از روش مصاحبه ساختار یافته و برای تعیین پایایی از روش پایایی بین دو کدگذار (ضریب کاپای کوهن) استفاده شد، که عدد 0.86 بدست آمد و مورد تائید قرار گرفت. روایی نیز بر اساس پروتکل مصاحبه بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری باز معادل تحلیل محتوای کیفی در نرم افزار Maxqda 11 صورت گرفت.
یافته‌ها: یافته‌های حاصل از مصاحبه با مشاوران شامل: 3 مقوله اصلی، 8 مقوله فرعی، 28 مفهوم و 161 کد اولیه بود که (3 مقوله اصلی؛ اطلاعات بیش از حد، نیاز به سریع عمل کردن و فقدان معنا) و (8 مقوله فرعی؛ در دسترس بودن، چارچوب بندی، اثر مرجع، تائید، نمایندگی، پافشاری، تعهد و توهم کنترل) بودند.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد برای هر سه مقوله اصلی بدست آمده تجویزهای راهبردی وجود دارد، که با به کار بردن آن‌ها می‌توان تا حد زیادی سوگیری‌های را کاهش داد. برگزاری کارگاههایی مانند تفکر انتقادی یا نقادانه به دلیل ساختارشکنی در چارچوب ذهنی افراد، شناخت تیپ شخصیتی خود و دیگران، روشن کردن اهداف قبل از دیدن و بررسی گزینه‌ها، تخمین منابع اطلاعاتی به صورت موشکافانه و افزایش زمان برای تصمیم‌گیری باعث کاهش در بروز این سوگیری‌ها می‌شود.

کلیدواژه‌ها


دوره 15، شماره 1
فروردین 1401
صفحه 58-69
  • تاریخ دریافت: 10 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری: 02 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 06 شهریور 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 فروردین 1401