تدوین الگوی رهبری مبتنی بر ارزش بر اساس سند تحول بنیادین آموزش وپرورش وبرنامه درسی ملی در آموزش و پرورش ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مدیریت آموزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان،ایران.

10.22034/ijes.2021.540897.1176

چکیده

هدف: با توجه به اهمیت سندهای تحول بنیادین و برنامه‌درسی ملی در برنامه‌های آموزش‌وپرورش، پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی رهبری مبتنی بر ارزش بر اساس سند تحول بنیادین و سند برنامه‌درسی ملی در آموزش‌وپرورش ایران انجام شد.
روش‌شناسی: این مطالعه کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش دو سند تحول بنیادین و برنامه‌درسی ملی در آموزش‌وپرورش ایران بودند که تمام جمله‌ها و پاراگراف‌ها آنها به روش سرشماری به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از مرور کامل هر دو سند مذکور و ثبت جمله‌ها و پاراگراف‌های مرتبط با رهبری مبتنی بر ارزش استفاده شد که روایی محتوایی با نظر 15 نفر از خبرگان و متخصصان تایید و پایایی آنها از طریق ضریب توافق بین دو کدگذار 77/0 بدست آمد. داده‌ها با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که سند تحول بنیادین دارای 227 شاخص در دو مقوله فرایندها و رسالت‌ها بود؛ به‌طوری‌که مقوله فرایندها شامل دو زیرمقوله فرایندهای ساختاری رهبری (با سه مفهوم راهبردهای سازمان‌محور، راهبردهای خانواده‌محور و راهبردهای مدرسه‌محور) و فرایندهای محتوایی رهبری (با یک مفهوم راهبردهای تربیت‌محور) و مقوله رسالت‌ها شامل چهار زیرمقوله رسالت‌هایی درباره معلمان، دانش‌آموزان و فرهنگیان، فضاهای تربیتی، ساحت‌های ارزشی- تربیتی و ساحت‌های فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی بودند. دیگر یافته‌ها نشان داد که سند برنامه‌درسی ملی دارای 322 شاخص در چهار مقوله اصول، راهبردها، عناصر و شاخص‌ها بود؛ به‌طوری‌که مقوله اصول شامل سه زیرمقوله ارزش‌های حاکم بر ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و تربیتی، ارزش‌های حاکم بر انتخاب راهبردهای یاددهی و یادگیری و ارزش‌های ناظر بر برنامه‌های درسی و تربیتی، مقوله راهبردها شامل دو زیرمقوله راهبردهای تولید و اجرای برنامه‌ها و راهبرد مرکزی فطرت‌گرایی توحیدی، مقوله عناصر شامل پنج زیرمقوله تعقل، ایمان، علم، عمل و اخلاق و مقوله شاخص‌ها شامل شش زیرمقوله ارزش‌های دینی و ملی تربیت نسل، ارزش‌های اخلاقی تربیت نسل، برنامه‌های ارزشی تربیت نسل، الگوی هدف‌گذاری در تربیت نسل، اهداف کلی برنامه‌های درسی و تربیتی در تربیت نسل ارزشی و تحقق اهداف برنامه درسی و تربیتی در تربیت نسل ارزشی بودند. در نهایت، الگوی رهبری مبتنی بر ارزش بر اساس هر دو سند سند تحول بنیادین و برنامه‌درسی ملی ترسیم شد.
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به دو الگوی رهبری مبتنی بر ارزش طبق سندهای تحول بنیادین و برنامه‌درسی ملی، متخصصان و برنامه‌ریزان آموزش‌وپرورش می‌توانند از آنها بهره‌برداری کنند که برای این منظور بهبود مقوله‌ها و زیرمقوله‌ها ضروری است.
 

کلیدواژه‌ها


Aboutorabi SB, Hosseingholizadeh R, Mahram B. (2019). Realizing the characteristics of school organizational structure in the fundamental reform document of education (FRDE) in the Islamic Republic of Iran. Journal of School Administration, 7(2): 273-303. (In Persian)
Aggari MI, Dino MJS, Orte CJS. (2020). Leaders shaping leadership: Knowledge, professional values and competency as prognosticators of career growth and development among nurses. Enfermeria Clinica, 30(1): 9-14.
AlNuaimi BK, Singh SK, Harney B. (2021). Unpacking the role of innovation capability: Exploring the impact of leadership style on green procurement via a natural resource-based perspective. Journal of Business Research, 134, 78-88.
Baloglu N. (2012). Relations between value-based leadership and distributed leadership: A casual research on school principles' behaviors. Educational Sciences: Theory and Practice, 12(2): 1375-1378.
Bonyadi H, Fani AA, SeyedJavadin SR. (2018). Designing and explaining the competency model of school principals based on the document on the fundamental transformation of education and other upstream documents. Journal of Educational and Schoolastic Studies, 7(2): 113-144. (In Persian)
Chang SM, Budhwar P, Crawshaw J. (2021). The emergence of value-based leadership behavior at the frontline of management: A role theory perspective and future research Agenda. Frontiers in Psychology, 12(635106): 1-21.
Davies A, Lockstone-Binney L, Holmes K. (2021). Recognising the value of volunteers in performing and supporting leadership in rural communities. Journal of Rural Studies, 86: 136-144.
Ebrahimi Moghadam N, Dorrani K. (2018). Teleological evaluation contents of social skills in document of fundamental reforms in education. Organizational Culture Management, 16(2): 283-304. (In Persian)
Ejtehadi M, Shahtalebi B. (2008). Value-based leadership components and provide an appropriate framework for promoting this approach at Islamic Azad University. Knowledge and Research in Educational Sciences, 19: 1-22. (In Persian)
Ghalavandi H, Omranzadeh O, Ashrafi F, Kandi S. (2019). Predicting work consciousness as an ethical principle based on value-based leadership component. Journal of Ethics in science and Technology, 14(2): 99-105. (In Persian)
Graves LM, Sarkis J. (2018). The role of employees' leadership perceptions, values, and motivation in employees' provenvironmental behaviors. Journal of Cleaner Production, 196: 576-587.
Hajibabayi H. (2012). A study on the characteristics of “the school which I like” according to the document on fundamental development in education. Quarterly Journal of Educational Innovations, 11(2): 51-74. (In Persian)
Hariyanti T, Pitoyo AZ, Indriani W. (2020). Ideal leadership style of the police hospital in a transition period: A phenomenological study. Enfermeria Clinica, 30(6): 197-200.
Jang YJ, Zheng T, Bosselman R. (2017). Top managers’ environmental values, leadership, and stakeholder engagement in promoting environmental sustainability in the restaurant industry. International Journal of Hospitality Management, 63: 101-111.
Kahrizi K, Tadayon Sangani P, Ahmadabadi A. (2019). The impact of managers' ethical leadership dimensions on teachers' organizational citizenship behavior. Journal of Teacher's Professional Development, 4(1): 43-59. (In Persian)
Khoshkhooei M, Aznab A. (2016). Evaluation of attention to elements of philosophical thinking in the national curriculum document of the I.R of Iran. Tafakkor va Kudak, 6(12): 37-62. (In Persian)
Kiany GhR, Momenian M, Navidinia H. (2011). Revisiting the approach of national curriculum towards foreign language education. Language Related Research, 2(2): 185-209. (In Persian)
Mohammadzadeh SM, Foroughi Abari AA. (2017). Eductional foundation of sanctimonious life in development prepectivisation document (the national curriculum document) from a critical point of view. Research in Curriculum Planning, 13(25): 1-11. (In Persian)
Mousavi S. (2020). Study of current and desired status of skills related to educational sixth dimensions of fundamental transformation document of education in elementary teachers. Journal of Research in Elementary Education, 1(1): 57-70. (In Persian)
Nazarpour MT, Norouzian Maleki S. (2019). Identifying the effective architectural components for promoting students’ learning by emphasizing the open spaces of schools on the basis of the document of the fundamental transformation of education. Studies in Learning & Instruction, 10(2): 165-193. (In Persian)
Salsabili N. (2016A). A comparison between the document of Islamic Republic of Iran’s national curriculum and the part of curriculum in the theoretical basis of fundamental development of public-formal education system of Islamic Republic of Iran. Qualitative Research in Curriculum, 2(5): 107-141. (In Persian)
Salsabili N. (2016B). Assessing the Islamic Republic of Iran’s national curriculum on the base of criteria derived from theoretical foundation of the curriculum field. Journal of Curriculum Studies, 11(41): 65-98. (In Persian)
Stuart K. (2018). Value-based relational leadership practice in children's centres: An action research project. Educational Action Research, 26(5): 716-735.
Van Niekerk M, Botha J. (2017). Value-based leadership approach: A way for principals to revive the value of values in schools. Educational Research and Reviews, 12(3): 133-142.
Zydziunaite V. (2018). Leadership values and values based leadership: What is the main focus? Applied Research in Health and Social Sciences: Interface and Interaction, 15(1): 43-58.
دوره 15، شماره 1
فروردین 1401
صفحه 166-177
  • تاریخ دریافت: 22 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری: 04 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش: 06 اسفند 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 06 اسفند 1400