مدل‌یابی معادلات ساختاری اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی بر اساس پریشانی‌های روانشناختی با نقش میانجی سبک فرزندپروری ادراک‌شده در دختران نوجوان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

4 استادیار، گروه مشاوره و روانشناسی، واحد قوچان، دانشگاه ازاد اسلامی، قوچان، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر ارائه مدل اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی بر اساس پریشانی‌های روانشناختی با نقش میانجی سبک فرزندپروری ادراک‌شده در دختران نوجوان بود.
روش‌شناسی: این مطالعه مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر بابل در سال تحصیلی 99-1398 بودند. حجم نمونه طبق فرمول کوکران 200 نفر برآورد که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی (Khajeahmadi et al, 2017)، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (Lovibond & Lovibond, 1995) و مقیاس سبک فرزندپروری ادراک‌شده (Grolnick et al, 1997) بودند. داده‌ها با روش‌های ضرایب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-23 و AMOS-24 تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که مدل اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی بر اساس پریشانی‌های روانشناختی با نقش میانجی سبک فرزندپروری ادراک‌شده در دختران نوجوان دارای برازش مناسبی بود. یافته‌های دیگر نشان داد که پریشانی‌های روانشناختی بر سبک فرزندپروری ادراک‌شده اثر مستقیم و منفی و بر اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی اثر مستقیم و مثبت و سبک فرزندپروری ادراک‌شده بر اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی اثر مستقیم و منفی داشت. همچنین، دیگر یافته‌ها نشان داد که پریشانی‌های روانشناختی با نقش میانجی سبک فرزندپروری ادراک‌شده بر اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی اثر غیرمستقیم و مثبت داشت (05/0>P).
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان‌دهنده نقش میانجی سبک فرزندپروری ادراک‌شده در مدل اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی بر اساس پریشانی‌های روانشناختی در دختران نوجوان بود. بنابراین، جهت کاهش اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی برنامه‌ریزی جهت کاهش پریشانی‌های روانشناختی و بهبود سبک فرزندپروری ادراک‌شده ضروری است.

کلیدواژه‌ها


Ahmadi J, Zeinali A. (2018). The impact of social network addiction on academic achievement of students: The mediating role of sleep quality, academic procrastination and academic stress. Quarterly Journal of Research in School and Virtual Learning, 6(2): 21-32.
Barkauskiene R, Skabeikyte G, Gervinskaite-Paulaitiene L. (2021). Personality pathology in adolescents as a new line of scientific inquiry in Lithuania: mapping a research program development. Current Opinion in Psychology, 37: 72-76.
Binesh N, Ghatee M. (2021). Distance-aware optimization model for influential nodes identification in social networks with independent cascade diffusion. Information Sciences, 581: 88-105.
Clerici CA, Gentile G, Marchesi M, et al. (2016). Two decades of adolescent suicides assessed at Milan University's medicolegal unit: Epidemiology, forensic pathology and psychopathology. Journal of Forensic and Legal Medicine, 37: 15-21.
Delshadi Z, Qorbani M, Delshadi M, et al. (2016). Survey of social networking usage and its relationship with the study status of students of Ilam universities 2015. Rahavard Salamat Journal, 2(2): 41-49.
Demirel H. (2016). Have university sport students higher scores depression, anxiety and psychological stress? International Journal of Environmental and Science Education, 11(16): 9422-9425.
Di Tommaso G, Gatti M, Iannotta M, et al. (2020). Gender, rank, and social networks on an enterprise social media platform. Social Networks, 62: 58-67.
Dogan H, Bozgeyikli H, Bozdas C. (2015). Perceived parenting styles as predictor of internet addiction in adolescence. International Journal of Research in Education and Science, 1(2): 167-174.
Esmailirad M, Ahmadi F. (2019). Relationship between the online social networks addiction and psychological disorders. Ethics in science and Technology, 14(2): 31-38.
Fonseca A, Moreira H, Canavarro MC. (2020). Uncovering the links between parenting stress and parenting styles: The role of psychological flexibility within parenting and global psychological flexibility. Journal of Contextual Behavioral Science, 18: 59-67.
Gokcekus S, Firth JA, Regan C, Sheldon BC. (2021). Recognising the key role of individual recognition in social networks. Trends in Ecology & Evolution, 36(11): 1024-1035.
Grolnick WS, Deci EL, Ryan RM. (1997). Internalization within the family: The self-determination theory perspective. In J. E. Grusec & L. Kuczynski (Eds.), Parenting and children's internalization of values: A handbook of contemporary theory (pp. 135–161). New York: John Wiley & Sons Inc.
Hou Y, Xiao R, Yang X, et al. (2020) Parenting style and emotional distress among Chinese college students: A potential mediating role of the Zhongyong thinking style. Frontiers in Psychology, 11(1774): 1-13.
Huffman LE, Wilson DK, Van Horn ML, Pate RR. (2018). Associations between parenting factors, motivation, and physical activity in overweight African American adolescents. Annals of Behavioral Medicine, 52(2): 93-105.
Ijeoma AH, Omolara AD, Oluwatosin AO. (2016). Parenting styles and family characteristics as correlates of psychological distress among Nigerian adolescents. International Journal of Psychology and Counselling, 8(9): 102-108.
Jia N, Wendi L, Pengcheng W, et al. (2019). Adolescent type D personality and social networking sites addiction: A moderated mediation model of restorative outcomes and affective relationships. Psychiatry Research, 271: 96-104.
Joodi Z, Heidari H, AlYasin SA. (2017). Prediction of cyberspace addiction based on parenting styles, emotional family atmosphere, social anxiety in high school students in Qom. The Journal of New Advances in Behavioral Sciences, 2(8): 17-27.
Khajeahmadi M, Pooladi S, Bahreini M. (2017). Design and assessment of psychometric properties of the addiction to mobile questionnaire based on social networks. Iranian Journal of Psychiatric Nursing, 4(4): 43-51.
Koushki M. (2021). The relationship between child-rearing practices with psychological distress and alexithymia among middle school students Sabzevar city. MA Dissertation, Sabzevar: Islamic Azad University of Sabzevar Branch.
Kurokawa M, Yamamoto A, Takada S. (2021). Translation and psychometric analysis of the Japanese version of the perceived maternal parenting self-efficacy scale. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 50(2): 214-224.
Lam C, Chan CS, Hamamura T. (2021). Time-dependent association between mass protests and psychological distress on social media: A text mining study during the 2019 anti-government social unrest in Hong Kong. Journal of Affective Disorders, 291: 177-187.
Lovibond PF, Lovibond, SH. (1995). The structure of negative emotional states: Comparison of the depression anxiety stress scales (DASS) with the Beck depression and anxiety inventories. Behaviour Research and Therapy, 33(3): 335-343.
Low AYT, Lo TW, Cheng CHK. (2020). Family dynamic and antisocial adolescents in Macau. Child, Youth Care Forum, 49(6): 941-952.
Mahdavi Mazdeh M, Hejazi E, Naghsh Z. (2018). The relationship between perception of parental styles and resilience: The mediating role of human agency. Journal of Psychology, 22(3): 326-343.
McNicol ML, Thorsteinsson EB. (2017). Internet addiction, psychological distress, and coping responses among adolescents and adults. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 20(5): 296-304.
Moqbel M, Kock N. (2018). Unveiling the dark side of social networking sites: Personal and work-related consequences of social networking site addiction. Information & Management, 55(1): 109-119.
Moradi R, Rashidi K, Korzebor A, et al. (2019). Relationship between the use of mobile-based social networks and the state of social relations among nursing students of Lorestan University of medical sciences in 2017. Salamat Ijtimai (Community Health), 6(2): 186-195.
Nasti L, Milazzo P. (2018). A hybrid automata model of social networking addiction. Journal of Logical and Algebraic Methods in Programming, 100: 215-229.
Panigrahi S, Mohapatra S, Shetty AP, et al. (2021). The burden & contributing factors of psychological distress across India during the COVID pandemic. Archives of Psychiatric Nursing, 35(6): 678-684.
Pournaghash Tehrano SS, Ghalandarzadeh Z, Farahani H, et al. (2018). Relationship between domestic violence and cognitive functions in women victim of spouse abuse: Mediating role of the self-regulation and psychological distress. Journal of Cognitive Psychology, 6(3): 57-69.
Rassa Zh, Rezaei AM, Bigdeli I. (2017). Effectiveness of flourish training on reducing of psychological distress in high school students. Journal of Clinical Psychology, 9(1): 39-49.
Rostaminezhad MA, Shokatirad AR. (2016). Predicting students’ membership in virtual networks and their academic performance based on parenting styles and adjustment. Journal of Applied Psychology, 10(2): 193-208.
Sadeghzadeh R, Ahadi H, Dortaj F, Manshaei Gh. (2019). Development and examination of psychometric properties of questionnaire on addiction to virtual social networks in adolescents. Educational Measurement and Evaluation Studies, 8(24): 235-264.
Samani S, Sohrabi Shegefti N, Mansori SS. (2011). Mediating role of cognitive emotion regulation for parenting style and emotional disturbances. Psychological Methods and Models, 1(3): 119-133.
Setayeshi M, Mirzahosseini H, Mohebbi M. (2018). The relationship of perceived support with addiction potential and psychological distress with the mediating role of loneliness in school students. Etiadpajohi, 12(46): 157-172.
Tajalli F, Javidi H, Mehriar AH, Seyed Ahmad M. (2019). The role of mothers’ depression, anxiety, stress and parenting methods in their children's oppositional defiant and conduct behaviors. Quarterly Journal of Psychological Studies, 15(3): 159-173.
Tang CSK, Koh YYW. (2017). Online social networking addiction among college students in Singapore: Comorbidity with behavioral addiction and affective disorder. Asian Journal of Psychiatry, 25: 175-178.
Vazquez AL, Rodriguez MMD, Buenabad NGA, et al. (2019). The influence of perceived parenting on substance initiation among Mexican children. Addictive Behaviors, 97: 97-103.
Viertio S, Kiviruusu O, Piirtola M, et al. (2021). Factors contributing to psychological distress in the working population, with a special reference to gender difference. BMC Public Health, 20(6): 1-17.