آسیب‌شناسی مدارس در تجربه زیسته دانش‌آموزی از دیدگاه دانشجویان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهید باهنر

10.22034/ijes.2021.528243.1038

چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی آسیب‌شناسی مدارس در تجربه زیسته دانش‌آموزی از دیدگاه دانشجویان بود.
روش: روش پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه دانشجویان کارشناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان با تعداد 10440 نفر در سال 400-1399 بود که از میان آنها 18 نفر طبق اصل اشباع نظری با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌‌ساختاریافته بود. روایی مصاحبه از طریق دقت در مطرح کردن سؤالات، بکار نگرفتن نظرات شخصی محقق در مصاحبه و تأیید مشارکت‌کنندگان از فهم صحیح محقق از تجارب آنها حاصل گردید. روایی سؤالات مصاحبه توسط اساتید صاحب‌نظر در حوزه تعلیم و تربیت تأیید گردید. به منظور تأیید پایایی نیز میزان توافق از طریق ضریب همبستگی پیرسون 96% محاسبه شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد.
یافته‌ها: مطابق با یافته‌های پژوهش آسیب‌های ناشی از مدارس در چهار مضمون اصلی آموزشی، تربیتی، تعاملی و محیطی-فیزیکی، 12 مضمون فرعی و ۲۷۴ کد اولیه جای گرفتند. مضمون اصلی آموزشی، شامل چهار مضمون فرعی ضعف در روش‌های تدریس، ضعف در محتوا، ضعف در نظام ارزشیابی و ضعف در صلاحیت‌های حرفه‌ای عوامل انسانی مدرسه؛ مضمون اصلی تربیتی، شامل دو مضمون فرعی ضعف در روش‌های تربیتی و ضعف در تربیت دینی به طور خاص؛ مضمون اصلی تعاملی، شامل مضامین فرعی مرتبط با تعامل عوامل انسانی مدرسه با دانش‌آموز و مضمون اصلی محیطی-فیزیکی، شامل دو مضمون فرعی فضای حاکم بر مدرسه و ارائه امکانات و تجهیزات می‌شدند. علت‌های بروز آسیب‌ها شامل ضعف در سیستم گزینش معلمان و مدیران، نبود برنامه‌ریزی دقیق و جامع و موارد دیگر بودند. پیامدهای ناشی از آسیب‌ها نیز شامل مدرسه‌گریزی، احساس اضطراب نسبت به مدرسه، کاهش انگیزه پیشرفت و موارد دیگر بودند.
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر آسیب‌های چهارگانه آموزشی، تربیتی، تعاملی و محیطی-فیزیکی باعث ناکارآمدی و ضعف‌های اساسی در نظام تعلیم و تربیت شدند که نیاز به اقدام جدی جهت رفع آنها و بهبود وضعیت نظام آموزشی است. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند زمینه بازنگری و ایجاد تغییرات اساسی در نظام تعلیم و تربیت را فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها


دوره 14، شماره 2
پاییز و زمستان 1400
صفحه 11-22
  • تاریخ دریافت: 25 فروردین 1400
  • تاریخ بازنگری: 17 مرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 01 شهریور 1400