تجربه زیسته اعضای هیأت علمی از تعامل استاد - دانشجو در محیط‌های دانشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار برنامه‌ درسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار برنامه‌ درسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی تجربة زیستة اعضای هیأت علمی از راهبردهای تعامل استاد - دانشجو در محیط‌های دانشگاهی بود. روش شناسی: روش پژوهش پدیدارشناسی بود که طی آن ادراکات و فهم اعضای هیأت علمی از تعامل با‌ دانشجویان بررسی گردید. جامعه آماری شامل همه اعضایهیأت علمی دانشکده‌های علوم و فیزیک دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال تحصیلی 98-1397 به تعداد 81 نفر بود. با نمونه‌گیری هدفمند و رسیدن به اشباع نظری، 18 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. از طریق بررسی عمیق پژوهش‌های انجام شده در موضوع تعامل استاد – دانشجو، سوالات مصاحبه تهیه گردید و مصاحبه‌ها به شکل نیمه‌ساختاریافته انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از شیوة کدگذاری سه مرحله‌ای باز، محوری و انتخابی استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که شرایط شکل‌گیری تعامل استاد - دانشجو، شامل عوامل زمینه‌ساز و افزایش‌دهنده تعامل مانند درک موضوع درسی توسط دانشجو، برگزاری ساعات رفع اشکال و وجود انگیزه در استاد و دانشجو، و عوامل کاهش‌دهنده تعامل مانند ماهیت تئوری دروس، سطح علمی پایین دانشجو، حجم بالای کار عملی و تحقیقاتی، زمان محدود و عدم اعتماد به نفس دانشجو بودند. نتایج همچنین نشان داد که راهبردها و روش‌های تعامل با دانشجو شامل راهبردهای عام، شرایط‌مدار و دانشجومدار بودند. علاوه بر این، پیامدهای اتخاذ راهبردهای تعامل استاد - دانشجو نیز شامل پیامدهای مبتنی بر دانشجو مانند تاثیرات علمی، شخصیتی، اجتماعی، شغلی، و همچنین پیامدهای مبتنی بر استاد مانند کسب تجربه، به روز شدن اطلاعات و دانش استاد، احساس رضایت درونی، و دریافت بازخورد برای شناسایی نقاط قوت و ضعف بودند.
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج حاصل دلالت‌های مهمی برای برنامه‌ریزان درسی آموزش عالی در راستای بهبود زمینه‌های تعامل استاد - دانشجو دارد. بر این اساس لازم است که از محتوای تعاملی با ماهیت عملی و مشارکتی، و شیوه‌های تدریس مبتنی بر راهبردهای تعاملی مختلف استفاده شود و برای دسترسی بیشتر دانشجو به استاد از طریق فعالیت‌های خارج از کلاس و فراهم آوردن فرصت ارتباط بیشتر دانشجو با استاد در سطحی شخصی‌تر برنامه‌ریزی گردد.

کلیدواژه‌ها


Abdollah-Pour H, Soltani A, Esmi K. (2016). Faculty-student interactions based on the faculty members’ educational behaviors and professional practices. Journal of Iranian Higher Education, 9(3): 133-152.
Bahador H, Faraji Armaki A, Ghorbani R, Dehghani E. (2014). Effective factors on communication between teacher and student medical students of basic sciences level view. Educ Strategy Med Sci., 6(4): 195-200.
Choi B K, Kim M S. (2021). The student–faculty interaction beyond the formal curriculum in South Korea. Higher Education Quarterly, 75(1): 35-50.
Cole D. (2011). Debunking anti-intellectualism: An examination of African American college students’ intellectual self-concepts. The Review of Higher Education, 34(2): 259–282.
Corbin J, Strauss A. (2015). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (4th Ed.). Sage.
Cotten S R, & Wilson B. (2006). Student–faculty interactions: Dynamics and determinants. Higher Education, 51(4): 487-519.
Cox B E, McIntosh K L, Terenzini P T, et al. (2010). Pedagogical signals of faculty approachability: Factors shaping faculty–student interaction outside the classroom. Research in Higher Education, 51(8): 767-788.
Cox B E. (2011). A developmental typology of faculty-student interaction outside the classroom. New Directions for Institutional Research, 2011(S1): 49–66.
Grantham A, Robinson E E, Chapman D. (2015). “That Truly Meant a Lot to Me”: A Qualitative Examination of Meaningful Faculty-Student Interactions. College Teaching, 63(3): 125-132.
Hagenauer G, Volet S E. (2014). Teacher–student relationship at university: An important yet under-researched field. Oxford Reviw of Education, 40(3): 370–388.
Hoffman E M. (2014). Faculty and student relationships: Context matters. College Teaching, 62(1): 13-19.
Kim Y K, Lundberg C A. (2016). A Structural model of the relationship between student–faculty interaction and cognitive skills development among college students. Research in Higher Education, 57(3): 288-309.
Kim Y K, Sax L J. (2014). The Effects of Student- Faculty Interaction on Academic Self-Consept: Does Academic Major Matter? Res High Educ, 55(8): 780-809.
Komarraju M, Musulkin S, Bhattackarya G. (2010). Role of student-faculty interactions in developing college students’ academic self-concept, motivation, and achievement. Journal of College Student Development, 51(3): 332–42.
Lindblom‐Ylänne, S, Trigwell K, Nevgi A, Ashwin P. (2006). How approaches to teaching are affected by discipline and teaching context. Studies in Higher Education, 31(3): 285-298.
Mendez J M, Mendez J P. (2016). Student inferences based on facial appearance. Higher Education, 71(1): 1-19.
Pascarella E T, Terenzini P T. (2005). How college affects students: A third decade of research (Vol. 2). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Powers S R, Myers K K. (2017). Vocational anticipatory socialization: College students’ reports of encouraging/discouraging sources and messages. Journal of Career Development, 44(5): 409–424.
Riggers-Piehl T, Sax L J. (2018). Encouraging the spirit: The role of student-faculty interactions in college students’ meaning-making and spiritual quest. Journal of College and Character, 19(2): 101-119.
Roberts K A. (2014). Student – faculty interaction in the first year of College: Exploring the effects of policy on student engagement. Unpublished Masters’ Thesis, Florida State University.
Rostami-Nasab H, Soltani A, Fazilat-Pour M. (2019). Faculty-student interaction and its relationship with development of students’ cognitive skills. Studies of Education and Learning, 11(2): 1-20.
Soltani A, Boostani D, Golestani S. (2020). Exploring the strategies of faculty-student interactions: A grounded theory study in Iranian academic context. Learning, Culture and Social Interaction, 26: 1-13.
Thiele M. (2016). Resource or obstacle? Classed reports of student–faculty relations. The Sociological Quarterly, 57(2): 333-355.
Trolian T L, Jach E A, Archibald G. C. (2021). Shaping Students’ Career Attitudes toward Professional Success: Examining the Role of Student-Faculty Interactions. Innovative Higher Education, 46 (2): 111-131.  
Umbach P D, Wawrzynski M R. (2005). Faculty do matter: The role of college faculty in student learning and engagement. Research in Higher Education, 46(2): 153–184.