طراحی مدل رهبری عدالت محور در مدیریت مدارس ابتدایی شهر تهران با رویکردی مدلسازی معادلات ساختاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

هدف: هدف این پژوهش طراحی مدل رهبری عدالت‌محور در مدیریت مدارس ابتدایی شهر تهران با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری بود.
روش شناسی‌: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا مقطعی از نوع کمی بود. جامعه پژوهش مدیران مدارس ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 99-1398 به تعداد 1419 نفر بودند که بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه 302 نفر محاسبه شد که این افراد با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای مرحله‌ای با رعایت نسبت حجم مناطق انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه محقق‌ساخته رهبری عدالت‌محور با 63 آیتم استفاده که روایی محتوایی آن با نظر متخصصان و روایی سازه آن با روش تحلیل عاملی اکتشافی و پایایی آن با روش‌های آلفای کرونباخ و ترکیبی تایید شد. داده‌ها با روش‌های تحلیل عاملی اکتشافی و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS و PLS تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که رهبری عدالت‌محور دارای شش بعد شرایط علی (با دو مولفه عوامل سازمانی و عوامل نگرشی)، پدیده محوری رهبری عدالت‌محور (با چهار مولفه الگوهای رفتاری و ویژگی‌های اخلاقی، حمایت از طریق ارتباطات دوجانبه، تقویت رفتار اخلاقی و تصمیم‌گیری)، راهبردها و اقدامات (با دو مولفه تحقق پاداش از طریق عملکرد و تحقق اهداف از طریق پاداش)، شرایط مداخله‌گر (با سه مولفه تفاوت‌های مدیران، تفاوت‌های کارکنان و تغییرات مدیران)، شرایط زمینه‌ای (با دو مولفه عوامل تشویق‌کننده رفتارهای عادلانه و عوامل تهدیدکننده رفتارهای عادلانه) و پیامدها (با سه مولفه پیامدهای مربوط به مدارس، پیامدهای مربوط به کارکنان و پیامدهای مربوط به مدیران) بود. همچنین، نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که مدل رهبری عدالت‌محور دارای برازش مناسبی بود و مولفه‌های هر یک از ابعاد بر بعد مربوط به خود و همه ابعاد بر رهبری عدالت‌محور اثر معنادار داشتند (05/0>P).
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌ها، برنامه‌ریزی برای استفاده از مدل رهبری عدالت‌محور جهت بهبود مدیریت مدارس ضروری است. در نتیجه، مسئولان و برنامه‌ریزان می‌توانند از مدل رهبری عدالت‌محور جهت بهبود عملکرد مدیران استفاده نمایند و برای آنها دوره‌های ضمن خدمت در قالب کارگاه‌های آموزشی برگزار نمایند.

کلیدواژه‌ها