نقش سرمایه اجتماعی در رفتار شهروند سازمانی با میانجی گری جامعه پذیری سازمانی در معلمان

نویسندگان

دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

 هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش سرمایه اجتماعی در رفتار شهروند سازمانی با میانجی گری جامعه پذیری سازمانی در معلمان انجام شد.
 روش: روش پژوهش کمی، توصیفی و از نوع مطالعات همبستگی و مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش کلیه معلمان مدارس متوسطه دومدر سال تحصیلی 99-1398 شهرستان کرمانشاه بود، جامعه آماری 3053 نفر بود که با استفاده از جدول کرجسی مورگان و به تعداد 341 نفر برآورد شد. روش نمونه گیری تصادفی ساده بود. ابزار پژوهش پرسشنامه رفتار شهروند سازمانی مدل ارگان (1988)، پرسشنامه سرمایه اجتماعی مدل ناهاپیت و گوشال (1998) و جامعه پذیری سازمانی مدل تائورمینا (1997) استفاده شد. برای تعیین پایایی و روایی ابزار، از آزمون آلفای کرانباخ و تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. داده‌های پژوهش پس از جمع‌‌آوری با روش ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل عاملی تأییدی و تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزار SPSS v. 25 وLISREL 8.8  تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد متغیر سرمایه اجتماعی دارای اثر مستقیم و مثبت (49/0) بر رفتارشهروندی سازمانی و همچنین متغیر جامعه پذیری سازمانی دارای اثر مستقیم مثبت (45/0) و معنادار بر متغیر رفتار شهروند سازمانی در سطح 01/0 بود. با توجه به اثرات کل می­توان گفت متغیر سرمایه اجتماعی (80/0) دارای بیشترین اثر و متغیر جامعه پذیری سازمانی )45/0) دارای کمترین اثر بر متغیر رفتار شهروند سازمانی بود.
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته های  پژوهش سرمایه اجتماعی و جامعه پذیری سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی تاثیر دارد.
 

کلیدواژه‌ها


اعتباریان، اکبر؛ خلیلی، مسعود. (1387). « رابطه کیفیت زندگی کاری و ابعاد آن با جامعه پذیری سازمانی: مطالعه موردی کارکنان سازمان تامین اجتماعی اصفهان«، دانش و پژوهش در روان شناسی، شماره  35 (36): 106-81.
جهانگیری، علی؛ قوپرانلو، مهرنوش؛ حاج زاده، مصطفی. (1391). « بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و رفتار شهروند سازمانی« فصلنامه مطالعات جامعه شناختی جوانان، (3) 8: 98-83.
حافظ‌نیا، محمد‌رضا؛ بیگلری، محمد. (1390). « بررسی جایگاه سرمایۀ اجتماعی بر تصمیمات راهبردی«. فصلنامۀ مطالعات دفاعی استراتژیک، 8 (46): 23-42.
حسن زاده ثمرین، تورج؛ مقیمی، سید محمد. (1389). «اثر سرمایه اجتماعی بر تعالی سازمانی«. فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی، 1 ( 3): 123-143.
حقیقتیان، منصور؛ هاشمیان فر، سید علی؛ مرادی، گلمراد. (1392). « بررسی تاثیر جامعه پذیری سازمانی بر مسئولیت اجتماعی کارکنان: مورد مطالعه شرکت نفت کرمانشاه«. فصلنامه جامعه شناسی کاربردی، 3 (51): 96-71.
دلاور، علی؛ جهان‌تاب، محمد. (1390). « تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر احساس امنیت«. مطالعات امنیت اجتماعی، 15 (27): 73-95.
رحمان سرشت، حسین؛ جنیدی، جعفری. (1396). « اثر عدالت سازمانی بر رفتار شهروند .« مطالعات مدیریت بهبود و تحول، 27 (28): 127 - 146
سلطانزاده، وحید؛ قلاوندی، حسن و سید عباس زاده، میر محمد. (1394). « روابط ساده و ترکیبی بین جامعه پذیری سازمانی و مسئولیت پذیری اجتماعی: مطالعه مورد کارکنان دانشگاه ارومیه«. فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 6 (1): 189-167.
سلطانزاده، وحید؛ قلاوندی، حسن. (1392). « مطالعه تکیه گاه­های شغلی اعضای هیات علمی دانشگاه ارومیه و رابطه آن با جامعه پذیری سازمانی«. فصلنامه اندیشه های نوین تربیتی، 9  (2): 34-9.
سلطانی، ایرج؛ افستانی، رسول ؛ عباسی، حمیده. (1392). « نقش میانجی رفتار شهروند سازمانی در تاثیر حمایت سازمانی ادراک شده و توانمند سازی روانشناختی بر عملکرد شغلی«. فصلنامه مظالعات مدیریت، ( 23)7: 229-203.
سلیمانی، نادر. (1390). « بررسی رابطه بین رفتار اخلاقی مدیران با رفتار شهروند سازمانی کارکنان«. فصلنامه اندیشه­های نوین تربیتی. 7(1): 27-11.
عباس زاده، محمد؛ بوداقی، علی؛ مقتدایی، لیلا؛ حسن پور، محمد؛ حسین پور، ابراهیم. (1391). « بررسی رابطه رفتار شهروند سازمانی و سرمایه اجتماعی کارکنان دانشگاه تبریز«. فصلنامه برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 1 (11): 67-33.
عمادزاده، مصطفی. (1395). اقتصاد آموزش و پرورش. ناشر جهاد دانشگاهی
کاوسی، اسماعیل. (1394). « بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با فعالیت شغلی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق «. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 7 ( 4): 85-104
مرادی، مرتضی؛ روستایی، ساناز. (1394). « بررسی اثر جامعه پذیری بر جو اخلاقی، تعهد، هویت و رفتار شهروندی سازمانی«. پژوهشنامه مدیریت تحول، 7 (14): 129-154.
ملکی آوارسین, صادق؛ پور سلیم، حمید. (1392). « بررسی رابطه بین جامعه پذیری سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی دبیران آموزش و پرورش منطقه بناب«. کنفرانس بین المللی مدیریت چالش­ها و راهکارها، شیراز.
موسیوند، مریم؛ شفیع پور مطلق، فرهاد. (1394). « ارزیابی سطح سرمایه اجتماعی و رابطه رگرسیونی آن با تعالی سازمانی در سازمان دانشگاه آزاد اسلامی«. مجله آموزش و ارزشیاب، 8 (30): 9-27.
نادی، محمد علی؛ گل پرور، محسن؛ سیادت، سید علی. (1388). « جامعه پذیری سازمانی و آرزوهای شغلی کارکنان در محیط­های کاری«، جامعه شناسی کاربردی، 21 (37): 176-159.
نظری، شهرام. (1398). «ارتباط میان جامعه پذیری سازمانی و هویت سازمانی معلمان تربیت‌بدنی شهرستانهای استان تهران. .« فصلنامه خانواده و پژوهش 16 (2): 101-122.
همتی راد، فرزانه؛ مومنی ، امرالله. (1398). « رابطه سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی در دانش‌آموزان متوسطه دوم .« فصلنامه مددکاری اجتماعی، 2(7): 7-14.
Allen D (2006). Do organizational socialization tactics influence newcomer embeddedness and turnover?. Journal of Management. 32 (2): 237- 256.
Appelbaum, S & Bartolomucci  N & Beaumier, E & Boulanger J & Corrigan, R & Dore I & Girard C & Serroni C (‌2004). organizational citizenship behavior a case study of culture, leadership and trust.  manamement decision.42 (1): 13-40.
Bienstock C. Carol & Demoranville W. Smith K. (2003). organizational citizenship behavior and service quality. journal of services marketing, 17 (4): 357-378.
By Bowler  Wm. Matthew J. (2006). Relatational correlates of interpersonal citizaenship behavior ;asocialnetwork perpective. Journal of Applied Psychology, 91(1): 70-82
Castro B & Armario M & Ruiz M. (2004). the influence of employee organizational citizenship Behavior on customer loyalty. international journal of Service industry management , 15(1): 53-79.
 Chanadda P, Pongkamon S, Pitchada S, (2014).  A Study on the Relationships between Ethical Leadership, Work-life Balance, Organizational Socialization, and Organizational Citizenship Behavior of Teachers in Northern Thailand,  International . Journal of Behavioral Science, 9 (2): 17- 28.
Dipaola M. Tarter C & Hoy W .(2005). Measuring organizational citizenship behavior in schools: The OCB Scale. In Wayne K. Hoye & Cecil Miskel. Leadership and Reform in American Public Schools.Grenwich, CT: Information Age.
Exum M E. (1998). An examination of the relationship between organizational socialization and the organizational commitment, job satifaction, and role orientation of new student affairs professionals. Dissertation for the Degree Doctor of Philosophy. Ohaio University.
Field  J. & Spence L. (2000). Informal learning and social capital. The necessity of informal learning, 4: 32-42.‏
Foote A & Li-PingTang T .(2008). Job satisfaction andorganizational citizenshipbehavior (OCB) Does team commitment make a difference in self-directed teams?. Management Decision, 46 (6): 933-947.
Fournier William H. (2008). Communication Satisfaction, Interactional Justice and Organizational Citizenship Behaviors: Staff Perceptions in a University Environment. A dissertation (PhD) presented to the faculty of the Scripps College of Communication of Ohio University.
Fukuyama F. (2001). Social Capital Civil Society and Development. Third World Quarterly, 22 ( 1): 7-20.
Irene M. (2010). Socialization Experiences Resulting from Engineering Teaching Assistantships at  Purdue University. Unpublished Doctoral Dissertation, Purdue University.
Kammeyer-Mueller J. Livingston B & Liao H. (2011). Perceived similarity, proactive adjustment, and organizational socialization. Journal of Vocational Behavior, 7(8): 225-236.
Nahapiet J & Ghoshal  S. (1998). Social capital, intellectual capital, and the organizational advantage. Academy of management review, 23(2): 242-266.
Norman S. Avey J. Nimnicht  J. and Pigeon N. (2010). The interactive effects of psychological capital and organizational identity on employee OCB and deviance behavior. Journal of Leadership and Organizational Studies, 17(4): 380-391.
Organ D W. (1988). A Restatement of the Satisfaction Performance Hypothesis. Journal of Management.14(4): 547-557.
Taormina R. (2004). Convergent validation of two measures of organizational socialization. International Journal of Human Resource Management,15.( 1): 76-94.
Yasin Ö. Sinem E. (2015). The relationship between organizational socialization and organizational citizenship behavior: the mediating role of person-environment fit. 11 th International Strategic.