جرم‌شناسی تأثیر آثار سینمایی بر اطفال و نوجوانان معارض با قانون

نویسندگان

1 دکترای حقوق کیفری و جرم‌شناسی، پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه حقوق، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران

چکیده

هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ریشه‌های احتمالی وقوع رفتارهای معارض با قانون اطفال و نوجوانان که می‌تواند آثار سینمایی باشد بود.
روش: روش تحقیق در پژوهش انجام شده « توصیفی ـ تحلیلی» بود که از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و با بررسی متون مربوطه و محتوای مطالب گردآوری شده به توصیف و تشریح موضوع اصلی پرداخته ‌شد ؛ جامعه آماری و حجم نمونه در پژوهش حاضر سه گروه از افراد بودند؛ گروه نخست تعداد 100 نفر از متخصصین حوزه‌های گوناگون علوم انسانی از جمله روانشناسان، قضات محاکم کیفری، وکلای دادگستری، ضابطان قضایی، جامعه‌شناسان و...؛ گروه دوم تعداد 50 نفر از مددجویان پسر مقیم در کانون اصلاح و تربیت؛ گروه سوم تعداد 50 نفر از اطفال و نوجوانان شاغل به تحصیل در خارج از کانون اصلاح و تربیت به عنوان نمونه عادی (بدون سابقه حضور در کانون اصلاح و تربیت). شیوه انتخاب نمونه به طور تصادفی و با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده به گونه‌ای که همه افراد جامعه آماری شانس مساوی داشتند، صورت پذیرفت. ابزار مورد استفاده در پژوهش حاضر پرسشنامه محقق ساخته بود. پرسشنامه‌های تکمیلی با نرم‌افزار SPSS تحلیل و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون میزان همبستگی بین جرایم اطفال و نوجوانان با برخی متغییرها نشان داده شد.
یافته ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد اطفال و نوجوانان از آثار سینمایی الگوبرداری نموده و از طریق یادگیری مشاهده‌ای، یعنی یادگیری از راه مشاهده رفتار افراد دیگر و ملاحظه پیامدهای آن رفتار به رفتارهای معارض قانون مبادرت می‌ورزند. همچنین رابطه معناداری بین تماشای آثار سینمایی و رفتارهای معارض قانون قابل مشاهده بود.
نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش ژانرهای جنایی بیشترین تأثیرگذاری بر اطفال و نوجوان در بروز رفتارهای مجرمانه علیه اشخاص و اموال را دارد.

کلیدواژه‌ها


آزاد فلاح، سیما. (1388). بررسی تأثیر رسانه‌ها بر بزهکاری نوجوانان (پایان نامه فوق لیسانس)، پیام نورکرج، ایران.
بیابانگرد، اسماعیل.(1389). فرزند من و رسانه، چاپ اول، ناشر نهاد ریاست جمهوری مرکز امور زنان و خانواده.
خادمیان، طلیعه. (1387). سبک زندگی و مصرف فرهنگی، چاپ دوم، تهران، انتشارات جهان کتاب.
دانش، تاج زمان. (1389). مجرم کیست جرم‌شناسی چیست، تهران انتشارات کیهان.
رحمانیان، منصور. (۱۳80). تأثیر رسانه‌ها بر پیشگیری از جرم (پایان نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه آزاد، ایران.
ساروخانی، باقر. (1380). دایره‌المعارف علوم اجتماعی،چاپ اول، تهران، انتشارات کیهان.
ستوده، هدایت‌الله. (1385). جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، چاپ پنجم، تهران، انتشارات ندای آریانا.
ستوده، هدایت‎الله. (1386). روان‌شناسی اجتماعی،  چاپ دهم، تهران، انتشارات آوای نور.
سهیلی، بیژن. (1387). رسانه و مصرف فرهنگی، (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.
سورین، ورنر؛ تانکارد، جیمز. (1386). نظریه‌های ارتباطات، علیرضا دهقان، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
شامبیاتی، هوشنگ. (1378). حقوق کیفری اختصاصی، جلداول، چاپ ششم، تهران، سمت.
شرام، ویلبر. (1380). زندگی و اندیشه پیشتازان علم ارتباطات، غلامرضا آذری و زهرا آذری، تهران، رسا.        
شیخاوندی، داور. (1386). جامعه‎شناسی انحرافات و مسائل جامعتی ، چاپ دوم، ایران، نشر قطره.
صمدیار، سعید. (1391). تأثیر صنعت سینما و رسانه بر بزهکاری نوجوانان و جوانان، مجموعه مقالات کنگره بین‌المللی.
عبداللهیان، حمید و توکلی، اباذر. (1384). ساخت جهان مجازی با دلالت‌های فرانمایی، پژوهش فرهنگی، (8): 69-55
علیوردی‎نیا، علی اکبر. (1386).  هویت و بحران هویت، چاپ اول، تهران، پژوهشکده جهاد دانشگاهی.       
کازنوو، ژان.( 1387). جامعه‌شناسی وسایل ارتباط جمعی، منوچهر محسنی، باقر ساروخانی، تهران، چاپ اطلاعات.
کریمی فرد، علیار. (1385). اثر پذیری کودکان از رسانه‌ای به نام تلویزیون، فصلنامه اصلاح و تربیت تهران، سال چهارم، شماره 49.
کی‌نیا، مهدی. (1387). جرم‌شناسی، جلد اول، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
گیدنز، آنتونی. (1385). پیامدهای مدرنیته ، محسن ثلاثی، تهران، توتیا.
محمدی‌اصل، عباس. (1385). بزهکاری نوجوانان و نظریه های انحراف اجتماعی،نشر علم،تهران.
مصطفایی، مهریار. (1388). صنایع فرهنگی، رسانه و تبلیغات، فصلنامه تخصصی مدیریت سال سوم شماره 9.
مظفری‌زاده، سجاد. (1391). ترمینولوژی جرم‌شناسی، چاپ اول، تهران، بهینه.
معظمی، شهلا. (1390). بزهکاری کودکان و نوجوانان،چاپ اول، تهران، انتشارات دادگستر.
معیدفر، سعید.(1386). جامعه‌شناسی مسایل اجتماعی ایران، چاپ اول، تهران، نور علم.
نیومن، فیلیپ؛ نیومن، باربارا. (1388). بررسی اثرات تلویزیون بر رشد کودک، اسماعیل بیابانگر، ماهنامه آموزش و پرورش، شماره 15.
هرمز، مهرداد. (1388). مقدمه ای بر نظریات و مفاهیم ارتباط جمعی،چاپ دوم،تهران، انتشارات فاران.
Dawson A. (2001), The Influence Of The Media On Crime, Journal Of Management
Holmes D. (2005), Communication Theory, Media, Technology and Society.
Rgly RP.)1999(The Role of Television in the Fields of Youth Violence, Mass Media, Mass Culture and Introduction. Boston: Mc Graw Hill.