واکاوی عوامل فزاینده و کاهنده مطالعه درسی و غیردرسی دانشجویان (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه کاشان)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، کاشان، ایراندانشگاه کاشان

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان مطالعه درسی و غیردرسی دانشجویان دانشگاه کاشان و واکاوی عوامل فزاینده و کاهنده آن بود.
روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع پژوهش، توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان کارشناسی دانشگاه کاشان در سال تحصیلی 96- 1395 تشکیل دادند که تعداد آن‌ها 4892  نفر بود. طبق فرمول کوکران، حجم نمونه  357  نفر برآورد شد. نمونه آماری مذکور با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات دو پرسشنامه محقق ساخته بود. پایایی پرسشنامه‌ عوامل فزاینده و کاهنده مطالعه درسی 843/0 – 864/0 و پایایی عوامل فزاینده و کاهنده مطالعه غیردرسی 894/0 - 921/0 از طریق آلفای کرونباخ به دست آمد. برای تجزیه ‌و تحلیل داده‌های حاصل از پژوهش، از برنامه‌های نرم‌افزاری  AMOS22و SPSS22 در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد.
یافته‌ها: با توجه به نتایج از بین عوامل فزاینده مطالعه درسی و عوامل کاهنده مطالعه درسی «کیفیت برتر کتاب­های درسی» و «از بین رفتن انگیزه به خاطر بیکار بودن در آینده» و از بین عوامل فزاینده مطالعه غیردرسی و عوامل کاهنده مطالعه غیردرسی «طرح تخفیف قیمت کتاب‌های غیردرسی» و «کم بودن درآمد خانواده و مشکلات اقتصادی» به عنوان مهم‌ترین عوامل انتخاب شده است.
نتیجه‌گیری: با توجه به این‌که میزان مطالعه در هر جامعه نشانگر میزان رشد و بالندگی آن جامعه و ابزار اصلی  افزایش سطح آگاهی و دانش تک تک افراد جامعه از جمله دانشجویان است، لازم است نظام آموزش عالی با عنایت به نتایج حاصل از میزان مطالعه و دلایل آن در این زمینه برنامه‌‌ریزی دقیق را جهت افزایش میزان مطالعه درسی و غیردرسی دانشجویان انجام دهد.

کلیدواژه‌ها


اسدی سروستانی، خدیجه؛ کرمی، نورالله. (1387). بررسی عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مرتبط با گرایش جوانان به مطالعه غیردرسی و مشکلات آن­ها در این زمینه: مطالعه موردی شهر شیراز، علوم و فناوری اطلاعات، 23(4): 71-84.
اسماعیل­زاده، محمد. (1390). راهبردهای تحقق فرهنگ کتابخوانی در سطح جامعه. فصلنامه تحلیلی پژوهشی کتاب مهر،1(21): 110‑124    
افکانه، صغری؛ و شکوری شالدهی، عباس. (1389). بررسی راه­های ترغیب دانشجویان به مطالعه کتاب­های‌ غیردرسی. فصلنامه روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، 1(2): 67-77.
اکبری بورنگ، محمد؛ و نصراللهی، سید نورالله. (1395). بررسی فرهنگ مطالعه در دانش­آموزان شهر بیرجند. فصلنامه مطالعات فرهنگی ‑ اجتماعی خراسان، 11(1):  49-62.
ترکیان‌تبار، منصور. (1384). بررسی میزان گرایش به مطالعه غیردرسی در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی         واحددرود. پژوهشنامه تربیتی، 2(4).
خوشمهر، عزیز و پروین، قهرمانیان. (1395). بررسی میزان مطالعه غیردرسی در بین دانشجویان دانشگاه محقق         اردبیلی. مجله علمی تخصصی علوم انسانی اسلامی، 1(10): 93-102.
رداد، ایرج و مسعودی، میترا. (1391). بررسی وضعیت عادات مطالعه آزاد دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر مشهد و عوامل مؤثر بر آن. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، فصلنامه علمی- پژوهشی،                             19(3): 387-407.
روحانی، آرمیتا؛ اکبری، مجید و مماوی، طیبه. (1388). بررسی مهارت­های مطالعه دانشجویان دندانپزشکی مشهد در سال تحصیلی 88‑1387. طب و تزکیه،  19(4): 63-73. 
عصاره، فریده و گلچویی، تقی. (1385). شناسایی و معرفی عوامل ترغیب­کننده و بازدارنده مطالعه آزاد دانش‌آموزان دوره متوسطه استان مازندران. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز،                                                      13(4):          103 ‑126.
فخرایی، سیروس. (1376). بررسی روش­های مؤثر در افزایش میزان مطالعه دانش­آموزان دوره متوسط در شهر           تبریز، کارنامه شورای تحقیقات اداره کل آموزش و پرورش آذربایجان شرقی.                                                                              
مرادمند، علی. (1389). بررسی تطبیقی عوامل مشوق و بازدارنده مطالعه غیردرسی از دیدگاه دانشجویان دختر و         پسر دوره کارشناسی در دانشگاه تربیت معلم آذربایجان. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه­های عمومی،16(2): 95-114.
معرف­زاده، عبدالحمید و ایرجی، شهرزاد. (1389). بررسی عوامل ترغیب­کننده و بازدارنده مطالعه در میان مراجعان کتابخانه‌های عمومی شهرستان ماهشهر. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه­های عمومی، 16(1): 143-                                         170.
نجف پور، پروین؛ چراغی، زهره و احمدی اصل، فرهاد. (1397). شناسایی عوامل ترغیب‌کننده و بازدارنده‌ی مطالعه در بین دانش‌آموزان دوره‌ی متوسطه شهر اهواز. مطالعات کتابداری و علم اطلاعات، سال یازدهم، شماره 1.
نواح، عبدالرضا؛ فاضلی، عبدالله؛ رجایی، محمد صادق و مقتدائی، فاطمه. (1395). سبک زندگی و مصرف فرهنگی: با تأکید بر مطالعه آزاد در شهر اهواز. فصلنامه توسعه اجتماعی، 10(3): 7-28.
نوذر، سمانه و حاجی زین العابدینی، محسن. (1392). بازاندیشی در مفاهیم مطالعه، کتاب و سنجش سرانه مطالعه. کلیات کتاب ماه، اطلاعات ارتباطات و دانش شناسی، 16(4).
Akanda A K M, Hoq K M G, Hasan N. (2013). Reading Habit of Students            in Social Sciences and Arts: A Case Study of Rajshahi University. Chinese Librarianship, (35).
Birkerts S. (2006). The Gutenberg elegies: The fate of reading in an electronicage. Farrar, Straus and Giroux.
Chall J S, Jacobs V A. (2003). The classic study on poor children’sfourthgrade slump. American educator, 27(1): 14-15.
Healy J M. (1990). Endangered minds: Why our children don’t think.
Hsieh C, Runner R. (2005). Textbooks, leisure reading, and the academic   library Library Collections, Acquisitions, and Technical Services, 29(2): 192-204.
Kush J C, Watkins M W. (1996). Long-term stability of children's attitudes            toward reading. The Journal of Educational Research, 89(5): 315-319.
Loan F A. (2011). Reading and library usage habits of the college students. International Journal of Information Research, 1(1): 1-13.
Long T L. (2009). Rescuing Reading at the Community College. Inquiry, 14(1): 5-14.
 Mokhtari K, Reichard C A, Gardner A. (2009). The impact of internet and            television use on the reading habits and practices of college students. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 52(7): 609-619.
Ogugua J C, Emerole N, Egwim F O, Anyanwu, A I, et all. (2015). Developing a reading culture in Nigerian society: issues and remedies.Journal of Research in National Development, 13(1): 62-67.
Ogunrombi S A, Adio G. (1995). Factors affecting the reading habits of     secondary school students. Library review, 44(4): 50-57.
Satija M P. (2002). Reading and book culture. Herald of Library Science, 41(1/2): 55-59.
Siahi E A, Maiyo J K. (2015). Study of the Relationship between Study Habits     and Academic Achievement of Students: A Case of Spicer Higher Secondary School, India. International Journal of Educational Administration and Policy Studies, 7(7): 134-141.